Saturday, June 21, 2025

योग, आयुर्वेद आणि मानसिक दास्यत्व(गुलामगिरी)!

(गोरे)युरोपिय इंग्रज हिंदुस्थान सोडून गेले. पण जाताना हिंदुस्थानचे तुकडे करून आणि थोडे आपले वैचारिक 'लाल' सोडून गेले. मुघलांनी(आणि युरपिय इंग्रजांनी सुद्धा) जेवढी भारतीय संस्कृतीला हानी पोचवली नाही तेवढी हानी त्यांच्या आणि इंग्रजांच्या (वेचारिक) संकरित 'लालांनी पोहचवली.
खरं तर संस्कृत वैज्ञानिक शास्त्रीय भाषा आहे. पण स्वातंत्र्यानंतरही अत्यंत घाणेरड्या अशा आंग्ल भाषेत (छद्म)विज्ञान शिकविलं गेलं. अभियंते, चिकित्सक होण्यासाठी इंग्रजी येणं आवश्यक बनलं. एरवी महात्मा(?) गांधीच्या नावाचा उद्घोष करणाऱ्या 'खान्ग्रेसी' लाल आणि छद्म गांधींनी याबाबत मात्र महात्मा गांधीजींना पद्धतशीर 'खुंटीवर बसवलं'. योग, आयुर्वेद या सत्य आणि 'दिव्य' शास्त्रांना जेव्हा आंग्लांच्या जनुकीय वंशजांनी 'डोक्यावर घ्यायला' सुरुवात केली तेव्हा अनिच्छेने का होईना पण वैचारिक आंग्ल-मुघलांना त्याचं 'महात्म्य' काही प्रमाणात का होईना मान्य करावंच लागलं. पण तरीही या शास्त्रांना अजुनही दुय्यम स्थान आहे.
खरं तर आज योग आणि आयुर्वेद म्हणून शिकवलं जातं ते त्या शास्त्राचा(योग आणि आयुर्वेद हे खरं तर अभिन्न आहेत) अत्यंत छोटा अंश आहे. आणि मला नाही वाटंत या शास्त्राच्या तथाकथित अभ्यासकांना याचा मूळ अर्थ आणि तत्व माहित आहेत. ते केवळ यां विज्ञानशास्त्राकडे उपचार पद्धती म्हणून पहातात. पण खरं तर योग आणि आयुर्वेद या योग्य रितीने जगण्याच्या 'व्यवस्थां'चं शास्त्र आहे.

No comments: