Thursday, August 13, 2020

श्रमसंकार आवश्यक!

जन्मना जायते क्षूद्र, संस्कारात द्विजोच्चते असं एक शास्रवचन आहे. याचा शब्दशः अर्थ आहे कोणत्याही जातीत जन्माला आलं तरी आपण जन्मतः क्षूद्रच असतो, संस्कारांनी आपला दुसरा जन्म होतो. किती सुंदर आणि चांगलं वाक्य आहे हे!
तसे आपल्यावर कळत नकळत संस्कार होतच असतात पण मला आज प्रामुख्यानं लिहायचं आहे ते (शारिरीक)श्रमसंस्काराबद्दल.
सिंधुस्थानात ‌पूर्वी विद्यार्थी गुरुघरी राहून विद्यार्जन करायचे, गुरुसेवा आवश्यकता होती त्यामुळे आपसूकच शारिरीक श्रम व्हायचे, (शारिरीक)श्रमांची सवय लागायची पण इंग्रजांनीं नियोजन आणि 'परिश्रमपूर्वक' गुरुकुलं नष्ट केली, 'भारतीयत्व' नसलेली 'लेखापाल' उत्पादक 'मेकाल्ले' शिक्षणपद्धती दृढ केली आणि आम्ही मानसिक दास बनलो. आम्हाला शरीरश्रम करणं कमी बुद्धिमतेचं वाटू लागलं(खेळण्याला मी श्रमात गणत नाही आहे). शेतात काम करणं कमीपणाचं वाटू लागलं. आपल्या अपत्यांना 'आयतं' मिळवून देण्यात धन्यता वाटू लागली आणि इथंच सगळी गडबड झाली. बालपणी (शारिरीक)श्रमांची सवय न लागल्याने ज्या़ना 'पांढरपेशी' चाकऱ्या मिळाल्या नाहीत अशा माझ्यासारख्यांना शरिरश्रम करणं फारच अवघड जाऊ लागलं
पण झालं ते झालं. आतातरी माझ्या अपत्यवान मित्रमैत्रिणींनी आपल्या अपत्यांना श्रमसंस्कार देऊन उपकृत करावं ही मित्रत्वाच्या नात्यानं कळकळीची नम्र विनंती.
शेवटपर्यंत वाचणाऱ्यांचे आभार, धन्यवाद!
जयतु जयतु सिंधूराष्ट्र!

No comments: